با مرگ جلیل شهناز در سال ١٣٩٢، سپس درگذشت فرهنگ شریف در سال ١٣٩۵ و حالا مرگ هوشنگ ظریف – ١٧ اسفند ١٣٩٨- یکی از جریانهای اصلی تارنوازی در ایران بدون استاد باقی میماند. هرچند هوشنگ ظریف در مقام مدرس و استاد موسیقی فعالیت گسترده و طولانی داشت و آنقدر شاگرد تربیت کرده که شیوۀ ساز زدنش فراموش نشود، اما به هرحال این سبک و شیوه در حال حاضر چهرۀ بزرگی برای خود ندارد.
امسال کارناوال ونیز به خاطر نگرانی از شیوع ویروس کرونا چند روز زودتر از موعد مقرر به پایان رسید. در برزیل نیز - شاید برای اولین بار - رئیس جمهوری از برگزاری کارناوال ریو انتقاد کرد و آنرا رسمی مذموم دانست. با اینحال کارناوالها همیشه فرصتی بوده برای مردم تا نه تنها حکام و قدرتمندان، که حتی مرگ را به شوخی بگیرند.
سال ٢٠٢٠ را به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تولدش، "سال بتهوون" نامیدهاند و قرار است که تا ماه دسامبر برنامههای زیادی در کشورهای مختلف، در ستایش آهنگساز نابغه برگزار گردد. لودویگ وان بتهوون که در ماه دسامبر سال ١٧٧٠ در شهر بُن به دنیا آمد و در ٢۶ مارس ١٨٢٧ در شهر وین از دنیا رفت، در آخرین سمفونی خود، برای نخستین بار در تاریخ موسیقی اروپا، از صدای انسان بهره گرفت. حاصل، "ستایش شادی" است که در قسمت آخر سمفونی نهم، با شعر شیلر شنیده میشود.
مراسم جوایز آمریکایی "گرَمی" امسال که در ٢۶ ژانویه ٢٠٢٠ در لسآنجلس برگزار شد، تماماً تحت تأثیر چهرۀ تازۀ موسیقی آمریکا بود: بیلی اِیلیش ١٨ ساله که از یک سال قبل خود را به اهل موسیقی شناسانده بود، با برنده شدن جوایز بهترین ترانه و بهترین آلبوم سال، پایههای شهرتی جهانی را برای خود ساخته است.
در گیر و دار ناآرامیهای آبانماه ١٣٩٨ در ایران و هنگامی که هنوز صحبت از آمار کشتهشدگان این وقایع بود، دو ترانه در واکنشی سریع به شرایط ساخته شد: سروش لشکری متخلص به "هیچکس" و محسن نامجو، دو واکنش متفاوت به موقعیت نشان دادند که شاید بتوان یکی را بدبینانه و دیگری را کمی خوشبینانهتر توصیف کرد.
سه سال بعد از مرگ لئونارد کوهن، صدا و اشعار او ما را به خود میآورد. در آلبومی که توسط پسر وی منتشر شده، صدای کمجان کوهن در آخرین ماههای بیماری، اشعاری را میخواند که گاه به وضوح خستگی و در عین حال آرامش انسانی را وصف میکند که با روشنبینی در انتظار مرگ نشسته است.
معمولاً در زمستانها، یاد فروغ فرخزاد زندهتر میشود. او در ٨ دیماه به دنیا آمد (١٣١٣) و در ٢۴ بهمن (١٣۴۵) از دنیا رفت. اما با گذشت نزدیک به ۵٣ سال از مرگ فروغ، و با اینکه سه شعر او بارها به ترانه درآمده، بخش اعظم آثار وی از موسیقی دور مانده است.
شیخ امام را بزرگترین خوانندۀ "معترض" مصر معاصر دانستهاند. او که از کودکی نابینا شده بود، بین ده تا پانزده سال از عمر ٧٧ سالۀ خود را در زندانهای حکومت جمال عبدالناصر و سپس انور سادات گذراند. با اینکه او در اواخر عمر به شهرت بینالمللی دست یافته بود و به پایتختهای بزرگ اروپایی دعوت میشد، اما هیچگاه آثارش را به طور جدی ضبط نکرد. با اینحال، امروزه، ترانههای تاریخی او مثل "نیکسون بابا" نه فقط در مصر که در تمامی جهان عرب بازخوانی میشود.
شمار خوانندگان زن عربزبان طی ده سال اخیر به شکلی خیرهکننده افزایش یافته است. اما گذشته از چهرههای عامهپسند، خوانندگان و ترانهسازانی که برای ارائۀ آثاری عمیقتر و ماندنیتر تلاش میکنند دیگر استثناء به حساب نمیآیند. بسیاری از این هنرمندان جهان عرب که کار خود را از "موسیقی زیرزمینی" شروع کرده بودند، اینک اعتبار بینالمللی یافتهاند.
از مشرق تا مغرب، جهان عربزبان شاهد جوششی فرهنگی و هنری است که از لبنان گرفته تا مراکش، در عرصۀ ادبیات، هنرهای تجسمی و موسیقی جریان دارد. در این میان، خوانندگان زن نقشی برجسته به عهده دارند و بسیاری از آنان، فراتر از چارچوب کشور خود، بر صحنههای بینالمللی شاهد موفقیتهای بزرگاند.